![Terleme Tedavileri 1 Terleme tedavileri](https://meditravelist.com/wp-content/webp-express/webp-images/uploads/2018/09/Sweating-Treatments-Treatment-for-Hyperhidrosis.jpg.webp)
Aşırı terleme olarak da bilinen hiperhidrozis sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Hiperhidrozis tüm vücudu veya yüz ve eller gibi belirli bölgeleri de etkileyebilir.
Hiperhidrozis tedavisi olarak da bilinen terleme tedavileri; kremler, antiperspirant, sinir bloke edici ve antidepresan ilaçlar dahil olmak üzere bir takım tıbbi tedavilerden oluşmaktadır. Ek olarak, botulinum toksin enjeksiyonları, mikrodalga tedavisi (ter bezlerini yok eden) ve ter bezinin çıkarılması veya sinir cerrahisi (sempatektomi) gibi cerrahi prosedürler hiperhidrozis için diğer tedavi seçenekleridir.
Aşırı Terleme (Hiperhidrozis) Nedir?
Terleme, vücut sıcaklığının kontrolünü sağlayan doğal bir tepki olma özelliğine sahiptir. Bireylerin sıcak havalarda ya da egzersiz yaparken terlemesi son derece doğal ve sağlıklı bir durumdur. Ancak, vücudun soğuma gereksinimi olmadığı durumlarda dahi terlemek, aşırı terleme hastalığı olarak bilinen hiperhidrozisin belirtisi olabilir. Hiperhidrozis, yani aşırı terleme, vücudun normal ısı düzenlemesinden farklı bir şekilde, beklenenden çok daha fazla ve kontrolsüz bir şekilde ter üretmesi durumu ile karakterizedir.
Hiperhidrozis yani aşırı terleme, genellikle vücudun belirli bölgelerinde daha belirgin hale gelen bir terleme ile karakterizedir. Kişinin günlük yaşantısını olumsuz şekilde etkileyebilen aşırı terleme sosyal, fiziksel ve duygusal yönden ciddi sorunlara neden olabilir. Aşırı terleme bazen belirli bir nedeni olmaksızın ortaya çıkabilmekle birlikte, bazı hastalıklar ya da kullanılan ilaçlar da aşırı terlemeye neden olabilir.
Aşırı terleme, vücut sıcaklığının düşürülmesi gerekmeyen durumlarda dahi sürekli terlemekle kendini gösteren bir durumdur. Aşırı terleme sorunu yaşayan kişiler, dinlenme halindeyken hatta havalar soğukken dahi terleyebilir.
Ter, insan vücudundan ter bezleriyle salınan kokusuz bir sıvı olup vücut sıcaklığını buharlaşma yoluyla düşürme ve vücudun aşırı ısınmasını önleme görevini üstlenir. Ter bezleri aşırı çalıştığı durumlarda aşırı terleme yani hiperhidrozis sorunu ortaya çıkar. Hiperhidrozisin iki farklı türü vardır:
Primer hiperhidrozis ya da birincil aşırı terleme, fokal ya da esansiyel hiperhidrozis olarak da adlandırılır. Hastanın görünürde belli bir neden olmaksızın (aynı zamanda idiyopatik olarak adlandırılan bir durum) terlediği bir hiperhidrozis türüdür. Genellikle el, ayak ve yüz terlemesi şeklinde görülmekle birlikte koltuk altı aşırı terleme durumu da bu kategori altında sınıflandırılabilir.
Sekonder hiperhidrozis yani ikincil aşırı terlemenin primer hiperhidrozisden farkı, vücudun daha geniş bir bölgesinde ya da her yerinde aşırı terleme ile kendi göstermesidir. Tıbbi durumlar ya da ilaç tedavilerinin etkilerine bağlı olarak ortaya çıkan sekonder hiperhidrozis, gece aşırı terleme ve uykuda aşırı terleme ile karakterizedir.
Bununla birlikte her aşırı terlemenin hiperhidrozis olduğu düşünülmemelidir. Aşırı terleme pek çok farklı nedenden kaynaklanabilir. Bu nedenle hiperhidrozisden şüphelenildiğinde mutlaka bir doktora başvurmak gerekir.
Aşırı terlemenin her iki tipinin ortaya çıkma nedenleri birbirinden farklıdır. Primer hiperhidrozisde hastalık belirtisi ya da herhangi bir ilaç etkisi olmadan aşırı terleme görülür. Ayrıca primer hiperhidrozis belirtileri genellikle vücudun her iki tarafında da eşit olarak ortaya çıkar ve daha bölgeseldir. Birincil aşırı terlemenin nedeni henüz tam olarak bilinmemekle birlikte bazı uzmanların görüşüne göre, etkilenen bölgedeki ekrin ter bezlerini innerve eden (sinirsel olarak uyaran) sempatik sinir devrelerinin nörojenik aşırı uyarılabilir olma özelliklerinden kaynaklandığı yönündedir.
İkincil hiperhidrozisin görülme sıklığı birincil hiperhidrozise göre daha azdır. Bu tür aşırı terlemede kişinin vücudunun her yerinden terleme görülür. İkincil hiperhidrozis, altta yatan başka tıbbi durumlar (aşağıda belirtilen) ikincil aşırı terlemeye neden olabileceğinden ve bu tıbbi sorunların öncelikli olarak tedavi edilmesi gerekeceğinden daha ciddi ve acil tıbbi bir durum olarak kabul edilir. İkincil hiperhidrozisin diğer bir belirtisi kişinin geceleri aşırı terlemesidir. İkincil aşırı terlemenin nedenleri arasında menopoz, hamilelik, diyabet, alkol bağımlılığı, hipertiroidi (tirotoksikoz), Parkinson, romatizmal eklem iltihabı, verem ve benzeri bulaşıcı hastalıkları, kalp yetmezliği, felç, lenfoma ve lösemi gibi kanserler ile kaygı sayılabilir.
İkincil hiperhidrozis yukarıda belirtilmiş olan tıbbi durumların yanı sıra kullanılan bazı ilaçlara bağlı olarak da gelişebilir. Bazı tansiyon ilaçları, psikiyatrik ilaçlar ve antibiyotikler başta olmak üzere çeşitli ilaçlar da aşırı terlemeye neden olabilir. Aşırı terleme sorunu dolayısıyla doktora başvuran kişiler, doğru tanı konulabilmesi için düzenli olarak kullandığı ilaçlar hakkında doktorunu bilgilendirmelidir.
Neden Terleriz?
Terleme ısı stresi, ateş, egzersiz, duygusal sıkıntı ve enfeksiyon gibi farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkar. Terleme, kan basıncını düzenlemeye ve vücuttaki sıvı dengesini korumaya da yardımcı olur.
İnsan vücudunda sıcaklık sinir sistemi ve endokrin sistem tarafından kontrol edilir. Sinir sistemi beyni ve merkezi sinir sistemini, endokrin sistem ise vücudun geri kalanını düzenleme özelliğine sahiptir. Endokrin sistem deriden ısı kaybını kontrol edip vücut sıcaklığını düzenleyen hormonlar üretir. Bu süreç termoregülasyon olarak adlandırılır. Beynin, bu hormonların üretimini kontrol eden kısım olan hipotalamus çevreden sinyaller alarak beynin diğer bölgelerine iletir.
Terleme aynı zamanda vücudun strese karşı verdiği istemsiz bir tepkidir. Kişiler kendilerini stresli hissettiğinde vücut böbrek üstü bezinden çok daha fazla adrenalin (epinefrin) ürettirilir ve kan dolaşımına adrenalin (epinefrin) salınması tetiklenir. Noradrenalin (Norepinefrin), nöronlardan sinaps aralığına salınır ve savaş ya da kaç tepkisini kontrol etme görevini üstlenen sempatik sinir sistemini uyarır. Kan damarları genişleyip kan akışı fazlalaştığı için terleme artar. Terleme buharlaşma yoluyla vücut sıcaklığının soğumasına da katkıda bulunur. Su molekülleri diğer maddelerden daha yüksek oranda buharlaştığı için, terleme bu yolla vücut ısısının düşmesine fayda sağlar.
Terleme Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Aşırı terleme tanısı, uzmanların ayrıntılı incelemesi sonucu konulur. Bu kapsamda; hastanın terleme şikayetleri, terlemenin olduğu bölgeler, terlemenin yoğunluğu ve sıklığı gibi faktörler değerlendirildiği gibi fiziki muayene de yapılır. Böylece hem belirtiler hem terleme olan bölgelerin durumu incelenir. Aynı zamanda hastanın tıbbi geçmişi ve ilaç kullanımı değerlendirilir. Terleme miktarını ölçmek için özel ter testleri yapılır. Çeşitli tıbbi durumların ekarte edilmesi durumunda psikososyal etkenler değerlendirilir. Hiperhidrozis tanısı konulduktan sonra hasta özelinde bir tedavi planı belirlenir.
Aşırı terleme tedavisi kapsamında bireylerin yaşam kalitesini artırmaya yönelik çeşitli tedavi prosedürleri uygulanır. Hangi tedavinin uygulanacağı terlemenin şiddetine, bölgesine ve etkilerine bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
Hafif derece terleme sorunu olan hastalarda cildi kuru tutmak için talk pudrası ve alüminyum klorit gibi solüsyonlardan faydalanılabilir. Çeşitli ilaçların kullanılması terlemenin azaltılmasına yardımcı olabilir. Ancak bu tür ilaçların uzun süre kullanıma bağlı kabızlık, bulanık görme ve ağız kuruluğu gibi sorunlar yaşanabileceğinden doktor tavsiyelerine göre kontrollü bir şekilde kullanılması gerekirler.
Antimuskarinik ilaçlar ter bezlerini uyaran sinirleri bloke ederek terlemenin azaltılmasına yardımcı olur. Özellikle bu amaçla stres ve psikolojik rahatsızlıklardan kaynaklanan terlemelerin önlenmesi için “beta-bloker” ilaçlar kullanılabilir. Anksiyeteye bağlı olarak gelişen terlemeyi tedavi etmek için anksiyolitik ilaçlar da etkili olmakla birlikte bazı yan etkileri vardır.
İyontoforez tedavisi genellikle en sık başvurulan, uygulaması kolay ve yan etkisi olmayan bir terleme tedavi yöntemidir. El, ayak ve koltuk altı bölgelerinde kullanılmaya uygundur. El ve ayaklar, yarısına kadar suyla doldurulan kabın içine alınır. Kabın içinde elektrotlar bulunur. Bu elektrotlara iyontoforez cihazından 5-20 mA düz akım verilir. Koltuk altı uygulaması için ıslatılmış elektrotlu petler kullanılır. Her uygulama ortalama 20-30 dakika sürer, yaklaşık 15-20 seans tekrarlanması mümkündür. Seansların 1-2 gün aralıklarla uygulanması önerilmektedir. Bu yöntemle tedavi edilen hastaların yaklaşık %95’inde terleme şikayetinin azaldığı bilinmektedir. Tedavisi tamamlanan hastaların özellikle yaz aylarında haftada bir olmak üzere yeniden seans alması durumunda terleme şikayetinin yeniden başlaması önlenebilir.
Botoks tedavisi sempatik sinirlerin işlevini bozarak terlemeyi azaltma amacıyla uygulanabilen bir yöntemdir. Genellikle el ve koltuk altına uygulanır.
Yukarıda bahsedilen tedavilerden hasta yarar sağlayamadığı durumlarda daha kalıcı bir çözüm olarak sempatik sinirlerin etkinliğini azaltmak için cerrahi prosedüre de başvurulabilir. Endoskopik Torasik Sempatektomi (ETS) adı verilen cerrahi prosedür ile genel anestezi altında gerçekleştirilir. ETS yöntemi ile terlemeye yol açan sempatik sinir zinciri bulunarak kesilir ya da o bölgeye klips yerleştirilir. Genellikle aşırı el terlemesi olan hastalar için tercih edilir. Ancak aşırı yüz terlemesi olan hastalar için de uygulanabilmektedir.
Terleme Tedavisinin Faydaları Nelerdir?
Aşırı terleme için uygulanan tedaviler pek çok farklı fayda sağlar. Bunlar arasında ilk sırada kişinin öz güvenindeki artış gelir. Terleme tedavileri ile aşırı terleme nedeniyle yaşanan utanç ve sosyal kaygının ortadan kalkması, kişinin öz güvenini güçlendirebilir. Aşırı terleme nedeniyle sosyalleşmekten kaçan kişiler terleme tedavisiyle birlikte yeniden sosyalleşmeye başlayabilir. Gece terlemeleri nedeniyle uyku kalitesindeki bozulma terleme tedavisi ile giderilebilir. Aşırı terlemenin neden olduğu cilt problemlerinin giderilmesi de mümkün olur.
Aşırı terleme, mantar ve bakteri enfeksiyonlarının gelişmesi için uygun bir ortam yaratırken, aşırı terleme tedavisiyle bu durum da ortadan kaldırılır. Ayrıca ter kokusu probleminin ortadan kalkması sağlanır. Tüm bu etkenler göz önünde bulundurulduğunda, aşırı terleme tedavisinin yaşam kalitesini artırdığı açıkça ifade edilebilir.
Uykuda Terleme Nedenleri Nelerdir?
Vücut hava koşullarına uyum sağlamak için terlemeyle kendi dengesini sağlar. Terleme hava koşulları nedeniyle oluşsa da bazı durumlarda gece terlemesinin hastalık belirtisi olması mümkündür. Diğer durumlarda ise yanlış çarşaf ve yorgan seçimi, vücudun uyum sağlaması ve çeşitli etkenlerden kaynaklanabilir.
Uyku sırasında görülen aşırı terleme “uykuda terleme” ya da “gece terlemesi” olarak adlandırılır. Bu durumda terleme gün içinde görülmez ya da nadiren görülürken uyku sırasında yoğun bir şekilde ortaya çıkar. Uykuda terleme bazı durumlarda ciddi hastalıkların habercisi olduğu için olası bir hastalığın ilerlemeden tedavi edilmesi için erken teşhis çok önemlidir.
Gece terlemesi bazı durumlarda sıcak basmasıyla karıştırılabilir. Bir durumun gece terlemesi olarak kabul edilmesi için kişinin iç çamaşırı ya da çarşafı terden ıslanacak kadar terleme olmalıdır. Gece terlemesinde gündüz karşılaşılan belirtilerden biri sıcak basmasıdır. Aniden ve hava koşullarından bağımsız bir şekilde gelişen sıcak basması genellikle göğüs, yüz ve kol bölgelerinden başlar ve tüm vücuda yayılır. Genellikle yüz bölgesinde kızarıklık oluşması da gece terlemesinin belirtileri arasında sayılabilir.
Gece terlemesi gastroözofagial reflü, hormonal değişiklikler, diyabet ve enfeksiyon gibi sorunlardan kaynaklanabilir. Stres ve nörolojik sorunlar gibi durumlar da gece terlemesinin nedenleri arasında sıralanabilir. Gece terlemesi yaşayan kişilere uygulanacak tedavi altta yatan nedene bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
Gece terlemesinin en yaygın görülen diğer nedenleri; menopoz, kaygı ve stres, adet öncesi sendromu, hipoglisemi, gebelik, uyku apnesi, felç, çeşitli kanser türleri ve gripal enfeksiyonlar şeklinde sıralanabilir. Ayrıca hipertiroidi, bazı ağrı kesiciler, antidepresanlar ve steroidler de gece terlemesine yol açabilir.
Terleme Ne Zaman Zarar Verir?
Terleme özellikle yaz aylarında pek çok kişi için olağan bir süreç olarak kabul edilir. Ancak aşırı terleme sosyal hayatı olumsuz şekilde etkilemekle kalmaz, aynı zamanda bazı belirtiler eşlik ettiği takdirde tehlikeli bir hal alabilir. İnsan vücudunda ısıyı sabit tutmayı sağlayan fizyolojik bir olay olan terlemeyi, vücudun soğutma sistemi olarak tanımlamak mümkündür.
Terleme kişinin iradesi dışında gelişen doğal bir metabolizma fonksiyonudur. Terleme cildi nemlendirir, vücut ısısını sabitleyip vücudun boşaltım sistemine katkıda bulunur. Kişinin ne kadar terlediği, sahip olduğu ter bezi sayısına bağlı olarak değişebilir. Her insan 2-4 milyon arasında değişen sayıda ter beziyle doğmasına karşın ergenlik döneminde bu ter bezleri tamamen aktif olur.
Sıcak hava, yanlış kıyafet tercihi, spor yapmak, alkol almak, acı-baharatlı yiyecekler tüketmek, aşırı nem, sentetik kıyafetler giymek, stres ve heyecan terlemeye neden olabilir. Terleme vücut açısından gerekli ve sağlıklı bir reaksiyon olsa da bazı durumlarda aşırı derecede terleme görülür. Aşırı terlemeyle birlikte yüksek ateş, nabız artışı, ani kilo kaybı, göğüs ağrısı ve nefes darlığı yaşanması, tehlikeli ciddi bir rahatsızlığın eşlik ettiğini düşündürebilir. Bu rahatsızlık ya da hastalığın acilen tedavisinin yapılması gerekebilir.
Çalışma Saatlerimiz
Pazartesi: 09:00 – 18:00
Salı: 09:00 – 18:00
Çarşamba: 09:00 – 18:00
Perşembe: 09:00 – 18:00
Cuma: 09:00 – 18:00
Cumartesi: 09:00 – 18:00
Pazar: Kapalı